وقتی اسم «ربات» میآید، بیشتر ما یاد دستگاههای پیشرفته یا فیلمهای علمیتخیلی میافتیم. اما در واقع رباتها از قطعات خیلی سادهای ساخته میشوند که اگر آنها را بشناسیم، میبینیم اصلاً پیچیده نیستند. سه قطعه مهمی که در بیشتر رباتها وجود دارند خازن، مقاومت و پتانسیومتر هستند. بگذارید خیلی ساده با آنها آشنا شویم.

۱. مقاومت (Resistor)
مقاومت مثل یک شیر آب است.
وقتی شیر آب را باز میکنیم، آب با فشار زیاد میآید. اگر شیر را کمی ببندیم، جریان آب کمتر میشود. مقاومت دقیقاً همین کار را با برق انجام میدهد.
🔹 کاربرد در رباتیک:
در رباتها مقاومت کمک میکند جریان برق به اندازهی مناسب به قطعات برسد. مثلا وقتی یک چراغ LED روی ربات روشن میشود، اگر برق زیاد به آن برسد میسوزد. مقاومت مثل یک شیر کوچک جلوی زیاد شدن برق را میگیرد و چراغ سالم میماند.

۲. خازن (Capacitor)
خازن مثل یک بطری آب است.
فرض کنید در خانه فشار آب کم و زیاد میشود. اگر یک بطری داشته باشید، وقتی آب زیاد است بطری پر میشود و وقتی آب کم است، میتوانید از آن استفاده کنید.
خازن هم همین کار را با برق انجام میدهد:
• وقتی برق زیاد است، کمی برق را در خودش ذخیره میکند.
• وقتی برق ناگهان کم شود، آن را آزاد میکند.
🔹 کاربرد در رباتیک:
رباتها برای حرکت یکنواخت موتورهایشان به جریان برق پایدار نیاز دارند. خازن کمک میکند ربات دچار لرزش یا توقف ناگهانی نشود و کار روانتری داشته باشد.

۳. پتانسیومتر (Potentiometer)
پتانسیومتر مثل پیچ ولوم تلویزیون یا ضبط قدیمی است.
یادتان هست وقتی ولوم صدا را زیاد یا کم میکردیم؟ این همان کاری است که پتانسیومتر میکند.
پتانسیومتر در واقع یک مقاومت قابلتنظیم است. شما با چرخاندن پیچ آن میتوانید مقدار مقاومت (یعنی مقدار عبور جریان برق) را کم یا زیاد کنید.
🔹 کاربرد در رباتیک:
در رباتها از پتانسیومتر برای تنظیم حرکتها یا حساسیتها استفاده میشود.
• مثلاً برای کنترل سرعت یک موتور.
• یا برای مشخص کردن زاویه دست ربات (در بازوهای رباتیک).
چرا این قطعات در رباتیک مهماند؟
این سه قطعه را میتوان مثل اعضای حیاتی بدن ربات دانست:
• مقاومت → نگهبان سلامت قطعات.
• خازن → باتری کوچک برای زمانهای اضطراری.
• پتانسیومتر → فرماندهنده برای تنظیم دقیق.
بدون اینها ربات یا کار نمیکند یا خیلی زود خراب میشود

1 دیدگاه “قطعات پایه الکترونیک را بشناسیم: از مقاومت و خازن پتانسیومتر !”
با تشکر فراوان، این جزوه بسیار عالی و روان بود،اگر ممکن هست ادامه مطالب را هم به این صورت در اختیار مهندس کوچولو ها قرار بدین.